Vlasrootvennen

In een klein bosgebied aan de Volmolenweg tussen Veldhoven-dorp en Waalre ligt een tweetal vennen: de Kleine en de Grote Vlasroot. Het zijn door de natuur gevormde ondiepe meertjes; de enige echte vennen in de gemeente Veldhoven.

Waar de naam Vlasroot vandaan komt is onduidelijk. De voor de hand liggende gedachte, dat de plassen vroeger gebruikt werden om vlas in te roten (het weken van vlashalmen) is waarschijnlijk niet juist. Er zijn geen historische aanwijzingen voor. Oude Veldhovenaren spraken ook niet over de Vlasroot maar over de Vlaassloot en als men bedenkt, dat in Brabant enkele vennen liggen die Plaas of Vlaas heten, op de Veluwe een heidemeertje ligt dat Gerritsfles heet en in Friesland de Fluessen liggen dan lijkt de naam Vlasroot daar verwant mee.
De twee vennen hebben vroeger temidden van uitgestrekte heidevelden gelegen. Ze zijn waarschijnlijk zo'n 10.000 jaar geleden tijdens de laatste ijstijd ontstaan. Er was toen nauwelijks begroeiing aanwezig. De wind had vrij spel en voerde enorme hoeveelheden zand uit het Noordzeebekken aan; het zogenaamde dekzand waarmee grote delen van Brabant bedekt werden. Door uitwaaiing ontstonden ondiepe dalen die zich vulden met water. Het zand werd even verder neergelegd en vormde duintjes langs de noordwestelijke oevers. De ligging van zuidwest naar noordoost van de Grote Vlasroot en het wat verhoogde talud aan de noordoostelijk oevers bevestigen deze theorie.

Over de historie tot aan de middeleeuwen is nauwelijks iets bekend. Vast staat dat het landschap tot aan het begin van de twintigste eeuw gevormd werd door uitgestrekte heidevelden met akkertjes en weilanden langs de beken afgewisseld met broekbos en hooiland. Na ontginning en ontwatering van de omgeving besloot men rond 1930 tot de aanleg van percelen naaldhout op de minder rendabele gebieden. Een poging om de Grote Vlasroot te dempen mislukte en toen de vraag naar naaldhout voor de mijnbouw stopte, realiseerde men zich, dat de Vlasrootvennen er best aardig uitzagen en heel geschikt waren als recreatiegebied. Men heeft er nog een paviljoentje gebouwd en een soort zwembad gegraven, maar dat alles was geen lang leven beschoren en men heeft het bos en de vennen verder aan de natuur overgelaten tot 1967.

Wandelingen
Vanaf de parkeerplaats (met informatiebord) aan de weg Veldhoven-dorp richting Waalre kun je de Vlasroot bereiken. Je kunt wel bij de Kleine Vlasroot komen maar er niet omheenlopen. Met waterlelies, zeggen, riet, munt, waternavel en wateraardbei maakt het ven een sprookjesachtige indruk. Geen karakteristiek ven; wel heel mooi.
De Grote Vlasroot is wel een ven om omheen te lopen. Aan de zuidzijde groeit nog heel wat gagel, een struikje dat tamelijk zeldzaam is.
Je kunt via een dam over de andere oever teuglopen. De wandeling kan uitgebreid met een rondje om de visvijver, waarin altijd wel een paar eendjes of meerkoetjes rondzwemmen.

Huidige situatie
Er was zand nodig voor de aanleg van de Poot van Metz en men besloot van de nood een deugd te maken door achter het gebied van de Vlasroot een zandwinning te starten, die later zou worden omgebouwd tot een visvijver. Het grondwater, dat in de diepe afgraving boven kwam voerde men via de Grote Vlasroot af naar de Dommel. Hierdoor en later ook door de zure regen en het stuifmeel van de dennen veranderde de waterkwaliteit zodanig, dat het karakter van het ven sterk werd aangetast. Ook de Kleine Vlasroot veranderde door verrijking met voedingsstoffen geleidelijk aan in een bosmeertje met waterlelies.
In 2003 heeft men door houtkap en het schoonmaken van de bodem de situatie sterk verbeterd, waardoor vooral de Grote Vlasroot weer het karakter van een echt ven heeft teruggekregen.