Onze-Lieve-Vrouw ter Eik

Meerveldhoven groeide in de late middeleeuwen uit tot een van de voornaamste Mariabedevaartplaatsen van Brabant.

Het verhaal gaat, 'dat in 1264 een dorper in een eikenboom een beeld der Moeder Gods zag staan. Hij nam het mede naar zijne woning, miste het den volgenden morgen en zag het toen weder aan den eik terug'. In de legende is opgetekend dat de kleden van Maria omzoomd waren met slijk, een teken dat zij zelf de weg terug was gegaan. Dit herhaalde zich nog twee maal. ¹⁾
Dit wonderbaarlijke voorval werd beschouwd als een aanwijzing dat Maria op die plaats vereerd wilde worden. Er werd een eenvoudige kapel rondom de eik gebouwd waarvan men de laagste takken afzaagde om de omvang van de kapel te beperken.

Het beeldje in de eik was middelpunt van grote devotie. De wonderbaarlijke gebeurtenissen en gebedsverhoringen gingen in de Kempen van mond tot mond. Van heinde en ver, vanuit België en Frankrijk, stroomden de bedevaartgangers toe. Vooral in de meimaand raakten de inwoners van Meerveldhoven vaak in verlegenheid door het grote aantal bezoekers. Buiten het dorp werden daarom tenten opgeslagen om de pelgrims onderdak te bieden. Te voet, te paard, op karren, op elkaar leunend en steunend kwamen de bedevaartgangers in een eindeloze stroom naar de kapel. ²⁾
'De grote toeloop van gelovigen in de late middeleeuwen verklaart mogelijk de aanleg en de naamgeving van de voormalige O.L. Vrouwedijk naar Waalre en de O.L. Vrouwebrug over de Dommel'. ³⁾

In 1648 werd de boom omgehakt door de protestantse overheid. De overheid vond de boom een bedreiging. Het beeldje dook onder in het kasteel van Blaarthem. In 1672 was het weer terug, nu in een kamer van een woonhuis. De pelgrims bleven komen.
In de parochiekerk van Meerveldhoven, op vrijwel de zelfde oude plek, wordt nog altijd Onze Lieve Vrouw ter Eik vereerd. Hoewel de boom en het beeldje niet meer oorspronkelijk zijn, blijft het toch een geliefde plaats voor rust en meditatie. In de boom hangen tal van ex voto's, dat zijn geloftegeschenken, die getuigen van verkregen genezingen op voorspraak van de heilige Maagd. ⁴⁾ Ook nu nog is de verering van O.L. Vrouw ter Eik nog steeds omvangrijk: gedurende het jaar bezoeken tussen de 20.000 en 30.000 bedevaartgangers de kapel. Vooral in de Mariamaand mei en tijdens de Maria Hemelvaart lichtprocessie in augustus neemt de toeloop van pelgrims, zowel op individuele basis als in een georganiseerd verband, een hoge vlucht. ³⁾

Bronvermelding:

1. Maria's Heerlijkheid in Nederland. - Amsterdam : Bekker, [1909]. - P. 426 - 431: Kronenburg, J.A.F. Onze lieve vrouwe ter Eik te Meerveldhoven.
2. Franken, Harrie / Maria te minnen. Kroniek van de Kempen 1981. - Hapert : De Kempen, 1982, p. 24
3. Het Meertens Instituut
4. Museum 't Oude Slot