'Het Vijverbergje' oftewel ''t Koepeltje'

Aan het einde van de Oude Kerkstraat, komende vanaf Oerle, richting Wintelre;, zie je als je goed op let, aan de rechterkant van de straat, midden in de weilanden en akkers een klein vervallen torentje staan.

Dwars door de akkers en door de weiden, via een zandpad en een toegangshek is het mogelijk om het vervallen gebouwtje van dichtbij te bekijken.
Het zinken torendakje zit er nog op maar waar vroeger ramen en een deur hebben gezeten, zie je nu alleen nog maar afgebrokkelde muren. Ook het plafond ziet er beroerd uit.
De eenzame ligging maakt nieuwsgierig: wat is dit ooit geweest en hoe komt dat torentje hier terecht?

Opkomst en verval
Het torentje dateert uit 1873 en is gebouwd door Lambert Hezenmans. Deze architect is zeer beroemd geworden vanwege zijn restauratiewerkzaamheden aan de Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch. Hezenmans genoot tijdens zijn leven veel aanzien om zijn kennis en kunde als bouwmeester. In 1873 werd hem het lidmaatschap van La Société Française d'archéologie aangeboden. Twee jaar later benoemde het Sint-Bernulphusgilde hem tot erelid en later tot beschermheer.

't Koepeltje ca. 1905 3)

Hezenmans was ook lid van het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant. Bovendien was hij gedurende een aantal jaren na 1880 als directeur aan de Ambachtsschool in 's-Hertogenbosch verbonden en gaf hij rond 1882 enige tijd les als leraar bouwkunde aan de Koninklijke School. De restauratiewerkzaamheden aan de Sint-Janskathedraal bleven echter gedurende meer dan vijftig jaar de voornaamste bezigheid van Lambert Hezenmans. Dit was zijn levenswerk. ^{1) 2)}

Het torentje stond vroeger aan de rand van een vijver en te midden van hoge bomen. Daaromheen lag een gracht met een prachtig bruggetje er over.

Het bruggetje ca. 1920 3)

Een aantal van de bomen staat er nog steeds en de contouren van een vijver zijn ook nu (najaar 2006) nog goed te zien.
Oorspronkelijk vormde het geheel een buitenplaats ter onspanning voor de kinderen van het in Oerle gevestigde zusterspensionaat. Men noemde het ook wel 'het Vijverbergje' en later ' 't Koepeltje'.

In 1932 werd er een goede toegangsweg aangelegd en in 1939 ook nog een tennisbaan. Helaas werd er vaak veel vernield en gestolen. Dat was de reden, dat in 1956 de zusters het buitenverblijf verkochten.

In juni 1984 werden een groot aantal hoge bomen gekapt in verband met de aanleg van een nieuwe baan van vliegveld Welschap.

Dierenbegraafplaats
Er schijnen plannen geweest te zijn, om van het terrein een dierenbegraafplaats te maken. Het Koepeltje zou hierbij wellicht een rol kunnen vervullen, bijvoorbeeld als ceremonieplekje...
Zover is het helaas nooit gekomen. Jammer!

Bronvermelding:

1. Brabantse biografieën: levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Noordbrabanders / J. van Oudheusden e.a. (red.) - Deel 2. - Uitgeverij Boom en Stichting Brabantse Regionale Geschiedbeoefening, Meppel/Amsterdam 1994
2. Restauratie-architect Lambert Hezenmans in 1885 (collectie Stadsarchief 's-Hertogenbosch)
3. Oude foto's van 't Koepeltje zijn afkomstig uit de collectie van Frans Loots uit Oerle.
4. Bijnen, J.F.C.M. / Het koepeltje: een verdwijnend 'monument'. - Campinia, 22e jrg. (1992), nr. 84 (januari). - p. 26 - 28
5. Bijnen, Jacques / Veldhoven: historische spiegeling. - Veldhoven : Bijnen, 1998. - Cultuurhistorische Verkenningen in de gemeente Veldhoven, een reeks van de Stichting Historisch Erfgoed Veldhoven. Op pagina 97 staat een ansichtkaart uit 1926 hoe het Koepeltje er oorspronkelijk uitzag.